Staðreyndir, samhengi og heiðarleg svör við algengustu spurningum um hugsanlega ESB-aðild Íslands.
Ísland myndi semja um bindandi tryggingar fyrir kvótahlutdeild sinni og vísindalegri ráðgjöf um nytjastofna innan 200 mílna lögsögunnar áður en gengið yrði í ESB. Stærri spurningin er hvort Ísland hafi meiri eða minni áhrif á sameiginlega stofna — makríl, kolmunna, síld — innan eða utan sambandsins.
Kvótakerfi ESB úthlutar ekki öðrum ríkjum sjálfkrafa aðgangi að okkar hafsvæðum. Kvótahlutdeildum er úthlutað til aðildarríkja, ekki einstakra báta. Hvernig Ísland stýrir veiðum innan sinnar lögsögu — þar á meðal hverjir fá að veiða þar — yrði áfram ákvörðun Íslands.
Lægri vexti, ódýrari húsnæðislán og engan verðbólguhjól lengur. Ísland hefur haft hæstu raunvexti í Vestur-Evrópu í áratugi. Innan evrusvæðisins myndu Íslendingar taka lán á kjörum sem flestir Evrópubúar taka sem sjálfsögðum — og húsnæðisskuldir myndu aldrei aftur vaxa á einni nóttu vegna gjaldeyriskreppu.
Ísland er þegar hluti af Schengen-svæðinu og tekur þátt í Dublin-kerfinu sem ákvarðar hvaða ríki ber ábyrgð á hverri hælisbeiðni. Nýtt solidarítetskerfi ESB reiknar hlutdeild út frá fólksfjölda og landsframleiðslu — sem myndi þýða mjög litla tölu fyrir Ísland. Og fjárframlag er valkostur í stað þess að taka á móti fólki.
Ísland myndi deila ákvörðunarvaldi um ákveðin málefni með öðrum ESB-ríkjum — en fá á móti atkvæðisrétt og beinlínis áhrif á reglur sem gilda nú þegar um Ísland í gegnum EES, án þess að Íslendingar fái að kjósa um þær. Raunverulega spurningin er hvort meiri áhrif á reglurnar sem móta líf okkar séu meira eða minna fullveldi en núverandi fyrirkomulag.
Já, um 70% af innri regluverki ESB er þegar hluti af íslenskum lögum í gegnum EES-samninginn. Helstu svið sem standa eftir eru sjávarútvegur, landbúnaður, gjaldmiðilsmál og utanríkis- og öryggisstefna. Samningaviðræðurnar snúast í raun um þessi svið — og pólitíska rammanum utan um þau.